Rainbow to jeden z tych zespołów, których historię najlepiej czyta się przez ludzi, a nie przez same daty wydawnictw. Gdy porządkuję ten temat, zawsze zaczynam od nazwisk, bo to właśnie one tłumaczą, dlaczego jedne płyty brzmią bardziej mrocznie i symfonicznie, a inne prosto, radiowo i ciężej. Dla fanów rocka i osób zainteresowanych produkcją muzyczną to dobry przykład, jak zmiana wokalisty, basisty czy perkusisty potrafi realnie przesunąć charakter całego zespołu.
Najważniejsze fakty o składzie Rainbow
- Ritchie Blackmore był jedynym stałym członkiem Rainbow i to on prowadził zespół przez wszystkie jego odsłony.
- Najmocniej zapamiętane epoki to: Ronnie James Dio, Graham Bonnet, Joe Lynn Turner, Doogie White i reunion z Ronnie Romero.
- Rainbow zmieniało skład niemal przy każdym etapie, więc to historia kilku wyraźnych wcieleń, a nie jednej stabilnej ekipy.
- Najważniejsze albumy do zrozumienia składu to Rising, Down to Earth i Stranger in Us All.
- Wśród kluczowych nazwisk przewijają się też Cozy Powell, Roger Glover, Don Airey, Jens Johansson i Candice Night.
- Jeśli chcesz zrozumieć Rainbow naprawdę dobrze, warto patrzeć na kolejne albumy jak na osobne rozdziały jednej historii.
Jak zmieniał się skład Rainbow na przestrzeni lat
Ja rozdzielam historię Rainbow na konkretne okresy, bo wtedy od razu widać, że każda wymiana muzyków miała sens artystyczny. To nie był zespół z jednym sztywnym „brandem” personalnym, tylko projekt, który zmieniał się wraz z tym, kogo Blackmore zapraszał do środka.
| Okres | Najważniejsi muzycy | Co ten skład wnosił |
|---|---|---|
| 1975-1976 | Ritchie Blackmore, Ronnie James Dio, Craig Gruber, Micky Lee Soule, Gary Driscoll | Debiutujący Rainbow z mocnym, fantastycznym hard rockiem i silnym związkiem z Elf. |
| 1976-1977 | Ritchie Blackmore, Ronnie James Dio, Jimmy Bain, Tony Carey, Cozy Powell | Klasyczna obsada od Rising i On Stage, czyli najbardziej ceniony moment wczesnego Rainbow. |
| 1977-1978 | Ritchie Blackmore, Ronnie James Dio, Bob Daisley, David Stone, Cozy Powell | Ostatni rozdział ery Dio, zakończony albumem Long Live Rock 'n' Roll. |
| 1979 | Ritchie Blackmore, Graham Bonnet, Roger Glover, Don Airey, Cozy Powell | Zwrot w stronę bardziej zwartego hard rocka i większej przebojowości. |
| 1980-1983 | Ritchie Blackmore, Joe Lynn Turner, Roger Glover, Don Airey / David Rosenthal, Bobby Rondinelli / Chuck Burgi | Najbardziej melodyjny, amerykański etap Rainbow, dobrze słyszalny na trzech kolejnych płytach. |
| 1995 | Ritchie Blackmore, Doogie White, Greg Smith, Paul Morris, John O'Reilly | Powrót w Stranger in Us All, już bez dawnej epickiej przesady, ale z czytelnym hardrockowym DNA. |
| 2015-2019 | Ritchie Blackmore, Ronnie Romero, Bob Nouveau, Jens Johansson, David Keith, Candice Night, Lady Lynn | Reunion bardziej koncertowy niż studyjny, pokazujący klasyczne utwory w nowym składzie. |
Najłatwiej zrozumieć te zmiany przez wokalistów, bo to oni najmocniej przesuwali charakter zespołu. Właśnie dlatego kolejna sekcja porządkuje Rainbow nie według albumów, tylko według głosów, które nadawały mu twarz.
Którzy wokaliści nadali Rainbow kolejne twarze
Gdy porównuję poszczególne składy Rainbow, widzę przede wszystkim różne sposoby opowiadania tej samej muzyki. Gitara Blackmore’a pozostawała rozpoznawalna, ale wokal potrafił zamienić zespół z mrocznego, niemal mistycznego grania w bardziej prosty, radiowy hard rock.
| Wokalista | Okres | Dlaczego jest ważny |
|---|---|---|
| Ronnie James Dio | 1975-1978 | To on zbudował najbardziej legendarny, epicki i ciężki wizerunek Rainbow. Bez niego nie byłoby klasyków takich jak Man on the Silver Mountain czy Stargazer. |
| Graham Bonnet | 1979 | Przesunął zespół w stronę prostszego hard rocka i otworzył drogę do większego sukcesu radiowego, zwłaszcza dzięki Since You Been Gone. |
| Joe Lynn Turner | 1980-1984 | Nadał Rainbow bardziej melodyjny, amerykański szlif. To właśnie z nim zespół nagrał trzy albumy z wyraźniejszym przebojowym profilem. |
| Doogie White | 1995 | Frontman powrotu po latach. Jego głos dobrze spiął klasyczne myślenie Blackmore’a z nowocześniejszą, mniej teatralną formą. |
| Ronnie Romero | 2015-2019 | Głos reaktywowanego Rainbow. Dobrze trzymał repertuar klasyczny na koncertach i pokazał, że ten materiał nadal działa bez kopiowania dawnych manier jeden do jednego. |
Ta zmienność wokali była dla Rainbow czymś więcej niż kosmetyką. W praktyce decydowała o tym, czy zespół brzmi jak mityczny heavy rock, czy jak bardziej przystępny hard rock z mocnym refrenem. Za tymi głosami stoi jednak kilka nazwisk, które trzymały całość w ryzach instrumentalnie.
Kto był stałym fundamentem zespołu
W całej historii Rainbow tylko jedna osoba naprawdę nie schodziła z pokładu: Ritchie Blackmore. To on wyznaczał kierunek, dobierał muzyków i pilnował, żeby nawet przy dużych zmianach zespół wciąż brzmiał jak Rainbow, a nie przypadkowy projekt z podobnym logo.
| Muzyk | Rola | Dlaczego był kluczowy |
|---|---|---|
| Ritchie Blackmore | gitara, lider, główny kompozytor | Jedyny stały członek, bez którego nie da się zrozumieć ani brzmienia, ani tożsamości Rainbow. |
| Cozy Powell | perkusja | Jeden z najważniejszych perkusistów w historii zespołu; jego gra dawała Rainbow ciężar i dynamikę od ery Rising do Down to Earth. |
| Roger Glover | bas, produkcja, współkompozycja | Wprowadził bardziej uporządkowane, zwarte brzmienie i mocno współtworzył najbardziej przystępny etap zespołu. |
| Don Airey / David Rosenthal / Jens Johansson | klawisze | Każdy z nich inaczej kolorował Rainbow: od klasycznego hard rocka po bardziej błyszczące, niemal neoklasyczne detale. |
Jeśli patrzę na Rainbow od strony produkcyjnej, właśnie sekcja rytmiczna i klawisze robią tu największą różnicę obok wokalu. Gdy zmieniał się bas albo bębny, zespół potrafił przejść z rozmachu i patosu do prostszego, bardziej bezpośredniego uderzenia. I to prowadzi do pełniejszej listy nazwisk, które przewinęły się przez tę historię.
Pełna lista muzyków, którzy przewinęli się przez Rainbow
W przypadku Rainbow warto rozróżnić nazwiska kluczowe od tych, które pojawiły się tylko na chwilę albo wyłącznie na trasach. Taka selekcja ma znaczenie, bo bez niej łatwo wrzucić do jednego worka muzyków, którzy nagrali ważne płyty, i tych, którzy byli tylko krótkim uzupełnieniem składu.
| Rola | Muzycy | Uwagi |
|---|---|---|
| Wokal | Ronnie James Dio, Graham Bonnet, Joe Lynn Turner, Doogie White, Ronnie Romero | To główni frontmani kolejnych epok Rainbow. |
| Gitara | Ritchie Blackmore | Jedyny stały członek i centralna postać całego projektu. |
| Gitara basowa | Craig Gruber, Jimmy Bain, Mark Clarke, Bob Daisley, Jack Green, Roger Glover, Greg Smith, Bob Nouveau | Od krótkich epizodów po wieloletni fundament, szczególnie w okresie po 1979 roku. |
| Klawisze | Micky Lee Soule, Tony Carey, David Stone, Don Airey, David Rosenthal, Paul Morris, Jens Johansson | To oni najmocniej zmieniali kolor i głębię brzmienia zespołu. |
| Perkusja | Gary Driscoll, Cozy Powell, Bobby Rondinelli, Chuck Burgi, John O'Reilly, John Miceli, David Keith | Rainbow często zmieniało rytm sekcji, a razem z nim energię całego materiału. |
| Chórki i skład koncertowy | Candice Night, Lin Robinson, Dee Beale, Lady Lynn | Najważniejsze przede wszystkim w okresie reaktywacji i podczas tras. |
Jeśli ktoś chce szybko ogarnąć historię Rainbow bez grzebania w chronologii każdego koncertu, ta lista jest najlepszym punktem wyjścia. W praktyce najwięcej mówi jednak nie sama lista nazwisk, tylko to, od których płyt warto zacząć słuchanie, żeby usłyszeć różnice między składami.
Od których płyt zacząć, żeby usłyszeć różne składy Rainbow
Najprostsza droga to słuchanie Rainbow etapami. Ja zwykle polecam zacząć od albumów, które najlepiej pokazują konkretne składy, bo wtedy bardzo wyraźnie słychać, że każdy wokalista i każda sekcja rytmiczna przesuwała zespół w inną stronę.
- Ritchie Blackmore's Rainbow i Rising - najlepszy start, jeśli chcesz usłyszeć narodziny klasycznego, epickiego Rainbow z Dio.
- Long Live Rock 'n' Roll - ostatni wielki rozdział ery Dio i ważny pomost między wczesnym a późniejszym zespołem.
- Down to Earth - obowiązkowa płyta, jeśli interesuje cię bardziej bezpośredni hard rock ze śpiewem Grahama Bonneta.
- Difficult to Cure, Straight Between the Eyes i Bent Out of Shape - najlepiej pokazują melodyjniejszy okres Joe Lynna Turnera.
- Stranger in Us All - najważniejszy punkt powrotu Rainbow po długiej przerwie.
- Memories in Rock - materiał z reaktywacji, przydatny, jeśli chcesz porównać klasyczny repertuar z późniejszym składem koncertowym.
Jeśli miałbym zamknąć temat jednym zdaniem, powiedziałbym tak: Rainbow najlepiej poznaje się nie przez jeden „definitywny” skład, tylko przez kolejne wersje zespołu, które zostawiały po sobie wyraźnie inne płyty i inne emocje. To właśnie dlatego historia tej grupy nadal działa tak dobrze - jest w niej konsekwencja Blackmore’a, ale też realna zmiana ludzi, a więc i brzmienia.
